{"id":85213,"date":"2026-08-21T10:14:51","date_gmt":"2026-08-21T08:14:51","guid":{"rendered":"https:\/\/bulutco.info\/feriepenger-swiadczenie-urlopowe-w-norwegii-co-ci-przysluguje-i-jak-dochodzic-swoich-praw-kopia\/"},"modified":"2026-08-21T10:15:52","modified_gmt":"2026-08-21T08:15:52","slug":"zasilek-dla-samotnego-ojca-w-norwegii-overgangsstonad-co-sie-zmienilo-i-komu-przysluguje","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/bulutco.info\/en\/zasilek-dla-samotnego-ojca-w-norwegii-overgangsstonad-co-sie-zmienilo-i-komu-przysluguje\/","title":{"rendered":"Zasi\u0142ek dla samotnego ojca w Norwegii (Overgangsst\u00f8nad) \u2013 co si\u0119 zmieni\u0142o i komu przys\u0142uguje"},"content":{"rendered":"
<\/span><\/span><\/span>\n
\n
\n

Zasi\u0142ek dla samotnego ojca w Norwegii (Overgangsst\u00f8nad) \u2013 co si\u0119 zmieni\u0142o i komu przys\u0142uguje<\/b><\/h1>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/div><\/div>\n\n
\n
\n
\n

Samotne wychowywanie dziecka w Norwegii, zw\u0142aszcza w pierwszym okresie po rozstaniu z partnerk\u0105 lub po narodzinach dziecka, wi\u0105\u017ce si\u0119 z realnymi wyzwaniami finansowymi. Norweski system ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych przewiduje na tak\u0105 okoliczno\u015b\u0107 \u015bwiadczenie zwane <\/span>overgangsst\u00f8nad<\/b>, potocznie nazywane zasi\u0142kiem dla samotnego rodzica \u2013 i, wbrew nazwie sugeruj\u0105cej cz\u0119sto wy\u0142\u0105cznie matki, przys\u0142uguje ono na dok\u0142adnie takich samych zasadach <\/span>ojcom samotnie sprawuj\u0105cym opiek\u0119 nad dzieckiem<\/b>. Warto jednak wiedzie\u0107, \u017ce od <\/span>1 lipca 2026 roku<\/b> zasady przyznawania tego \u015bwiadczenia uleg\u0142y istotnej, znacz\u0105cej zmianie, o kt\u00f3rej wielu rodzic\u00f3w wci\u0105\u017c nie wie.<\/span><\/p>\n

Jako <\/span>Bulut & Co Advokatfirma AS<\/b> \u2013 kancelaria z siedzib\u0105 w Oslo, obs\u0142uguj\u0105ca klient\u00f3w na terenie ca\u0142ej Norwegii \u2013 pomagamy ojcom (i matkom) samotnie wychowuj\u0105cym dzieci ustali\u0107, czy i w jakim zakresie przys\u0142uguje im wsparcie z norweskiego systemu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych po tej reformie, a tak\u017ce reprezentujemy ich w sporach z NAV. Poni\u017cej wyja\u015bniamy aktualny stan prawny, w tym zasady przej\u015bciowe dla os\u00f3b, kt\u00f3re naby\u0142y prawo do \u015bwiadczenia jeszcze przed zmian\u0105 przepis\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Wa\u017cna zmiana przepis\u00f3w od 1 lipca 2026 roku<\/b><\/h2>\n

Na mocy nowelizacji folketrygdloven, kt\u00f3ra wesz\u0142a w \u017cycie <\/span>1 lipca 2026 roku<\/b>, \u015bwiadczenie overgangsst\u00f8nad zosta\u0142o <\/span>zasadniczo zniesione dla g\u0142\u00f3wnej grupy dotychczasowych odbiorc\u00f3w<\/b>. Od tego dnia prawo do \u015bwiadczenia przys\u0142uguje w zasadzie wy\u0142\u0105cznie osobom sprawuj\u0105cym samodzieln\u0105 opiek\u0119 nad dzieckiem, kt\u00f3re nie uko\u0144czy\u0142o <\/span>14. miesi\u0105ca \u017cycia<\/b>, oraz rodzicom dzieci wymagaj\u0105cych szczeg\u00f3lnej opieki ze wzgl\u0119du na niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107, chorob\u0119 lub powa\u017cne problemy spo\u0142eczne \u2013 dla tej drugiej grupy \u015bwiadczenie mo\u017ce by\u0107 przyznane a\u017c do uko\u0144czenia przez dziecko <\/span>18 lat<\/b>. Zmiana nie dzia\u0142a wstecz \u2013 osoby, kt\u00f3re naby\u0142y prawo do \u015bwiadczenia przed 1 lipca 2026 roku, zachowuj\u0105 je na dotychczasowych zasadach, o czym piszemy w dalszej cz\u0119\u015bci tekstu.<\/span><\/p>\n

Czym jest overgangsst\u00f8nad<\/b><\/h2>\n

Podstawa prawna<\/b><\/h3>\n

Overgangsst\u00f8nad jest uregulowany w <\/span>rozdziale 15 folketrygdloven (Kapittel 15 \u2013 St\u00f8nad til enslig mor eller far)<\/b>. Celem \u015bwiadczenia, po reformie z 2026 roku, jest wy\u0142\u0105cznie <\/span>tymczasowe zabezpieczenie dochodu<\/b> rodzica, kt\u00f3ry ze wzgl\u0119du na samodzieln\u0105 opiek\u0119 nad ma\u0142ym lub wymagaj\u0105cym szczeg\u00f3lnej opieki dzieckiem, ma ograniczone mo\u017cliwo\u015bci samodzielnego utrzymania si\u0119 z pracy zarobkowej.<\/span><\/p>\n

Czy \u015bwiadczenie dotyczy r\u00f3wnie\u017c ojc\u00f3w, nie tylko matek<\/b><\/h3>\n

Cho\u0107 nazwa \u015bwiadczenia w wielu nieformalnych \u017ar\u00f3d\u0142ach kojarzona jest g\u0142\u00f3wnie z matkami, ustawa od zawsze traktuje matk\u0119 i ojca w tym zakresie identycznie \u2013 warunkiem jest wy\u0142\u0105cznie faktyczne, samodzielne sprawowanie opieki nad dzieckiem (aleneomsorg), a nie p\u0142e\u0107 rodzica. Ojciec, kt\u00f3ry samotnie wychowuje dziecko \u2013 niezale\u017cnie od tego, czy w wyniku rozstania z matk\u0105 dziecka, jej \u015bmierci, czy innej sytuacji \u017cyciowej \u2013 ma dok\u0142adnie takie samo prawo do overgangsst\u00f8nad jak matka w analogicznej sytuacji.<\/span><\/p>\n

Komu przys\u0142uguje \u015bwiadczenie po reformie z 1 lipca 2026 roku<\/b><\/h2>\n

Aleneomsorg \u2013 wym\u00f3g samodzielnej, wy\u0142\u0105cznej opieki nad dzieckiem<\/b><\/h3>\n

Podstawowym warunkiem, niezmienionym przez reform\u0119, jest sprawowanie <\/span>aleneomsorg<\/b>, czyli samodzielnej, faktycznej opieki nad dzieckiem \u2013 co do zasady oznacza to, \u017ce drugi rodzic nie mieszka z dzieckiem na sta\u0142e ani nie dzieli z wnioskodawc\u0105 codziennej opieki w spos\u00f3b zbli\u017cony do wsp\u00f3lnego zamieszkiwania.<\/span><\/p>\n

Dziecko, kt\u00f3re nie uko\u0144czy\u0142o 14. miesi\u0105ca \u017cycia<\/b><\/h3>\n

Zgodnie z nowymi przepisami, \u015bwiadczenie overgangsst\u00f8nad przys\u0142uguje <\/span>co do zasady wy\u0142\u0105cznie do ko\u0144ca miesi\u0105ca, w kt\u00f3rym dziecko ko\u0144czy 14 miesi\u0119cy<\/b>, licz\u0105c od momentu, w kt\u00f3rym dany rodzic faktycznie przej\u0105\u0142 samodzieln\u0105 opiek\u0119 nad dzieckiem. W zwi\u0105zku z narodzinami dziecka \u015bwiadczenie mo\u017ce dodatkowo zosta\u0107 przyznane na okres do dw\u00f3ch miesi\u0119cy przed porodem.<\/span><\/p>\n

Dziecko wymagaj\u0105ce szczeg\u00f3lnej opieki (s\u00e6rlig tilsynskrevende barn)<\/b><\/h3>\n

Od tej og\u00f3lnej zasady przewidziano istotny wyj\u0105tek \u2013 je\u015bli dziecko wymaga znacznie wi\u0119kszej opieki ni\u017c r\u00f3wie\u015bnicy ze wzgl\u0119du na <\/span>niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107, chorob\u0119 lub powa\u017cne problemy spo\u0142eczne<\/b>, \u015bwiadczenie mo\u017ce zosta\u0107 przyznane a\u017c do uko\u0144czenia przez dziecko <\/span>18. roku \u017cycia<\/b>, o ile rodzic rzeczywi\u015bcie nie jest w stanie podj\u0105\u0107 pracy zarobkowej ze wzgl\u0119du na stan dziecka.<\/span><\/p>\n

Dokumentacja wymagana dla dziecka ze szczeg\u00f3lnymi potrzebami<\/b><\/h4>\n

W takich przypadkach konieczne jest udokumentowanie zar\u00f3wno stanu zdrowia lub sytuacji dziecka przez lekarza, jak i wykazanie, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ta sytuacja uniemo\u017cliwia rodzicowi podj\u0119cie pracy. Ocena NAV w tym zakresie bywa do\u015b\u0107 rygorystyczna, dlatego warto zadba\u0107 o mo\u017cliwie pe\u0142n\u0105 dokumentacj\u0119 medyczn\u0105 ju\u017c na etapie sk\u0142adania wniosku.<\/span><\/p>\n

Dla kogo \u015bwiadczenie zosta\u0142o zniesione<\/b><\/h3>\n

Dla <\/span>g\u0142\u00f3wnej grupy dotychczasowych odbiorc\u00f3w<\/b> \u2013 czyli rodzic\u00f3w dzieci powy\u017cej 14. miesi\u0105ca \u017cycia, kt\u00f3rzy nie spe\u0142niaj\u0105 warunku szczeg\u00f3lnej opieki \u2013 \u015bwiadczenie overgangsst\u00f8nad zosta\u0142o od 1 lipca 2026 roku <\/span>ca\u0142kowicie zniesione dla nowych spraw<\/b>. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c powi\u0105zanych \u015bwiadcze\u0144, takich jak dofinansowanie koszt\u00f3w edukacji (utdanningsst\u00f8nad), kt\u00f3re zosta\u0142o zlikwidowane, oraz tzw. tilleggsst\u00f8nader (\u015bwiadcze\u0144 dodatkowych), kt\u00f3re nie przys\u0142uguj\u0105 ju\u017c nowym wnioskodawcom.<\/span><\/p>\n

Zasady przej\u015bciowe \u2013 kto zachowuje prawa na starych zasadach<\/b><\/h2>\n

Kto jest obj\u0119ty przepisami przej\u015bciowymi<\/b><\/h3>\n

Osoby, kt\u00f3re <\/span>przed 1 lipca 2026 roku<\/b> otrzyma\u0142y decyzj\u0119 przyznaj\u0105c\u0105 overgangsst\u00f8nad na starych zasadach, albo z\u0142o\u017cy\u0142y wniosek i spe\u0142nia\u0142y warunki przed t\u0105 dat\u0105, zachowuj\u0105 prawo do \u015bwiadczenia zgodnie z <\/span>dotychczasowymi, korzystniejszymi przepisami<\/b> \u2013 nawet je\u015bli faktyczna wyp\u0142ata nast\u0119puje ju\u017c po 1 lipca 2026 roku. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c sytuacji, w kt\u00f3rej odmowna decyzja sprzed 1 lipca 2026 roku zostanie p\u00f3\u017aniej uchylona z moc\u0105 wsteczn\u0105 sprzed tej daty.<\/span><\/p>\n

Dawne warunki \u2013 wym\u00f3g aktywno\u015bci zawodowej i maksymalny okres<\/b><\/h3>\n

Zgodnie z zasadami obowi\u0105zuj\u0105cymi przed reform\u0105, \u015bwiadczenie mog\u0142o by\u0107 wyp\u0142acane co do zasady przez maksymalnie <\/span>trzy lata \u0142\u0105cznie<\/b>, a od uko\u0144czenia przez najm\u0142odsze dziecko jednego roku \u017cycia obowi\u0105zywa\u0142 <\/span>wym\u00f3g aktywno\u015bci zawodowej (aktivitetskrav)<\/b> \u2013 czyli podj\u0119cia pracy, edukacji lub rejestracji jako rzeczywista osoba poszukuj\u0105ca pracy. Osoby obj\u0119te przepisami przej\u015bciowymi mog\u0105 nadal korzysta\u0107 z tych zasad, w tym z mo\u017cliwo\u015bci przed\u0142u\u017cenia okresu \u015bwiadczenia w okre\u015blonych, szczeg\u00f3lnych sytuacjach.<\/span><\/p>\n

Ile wynosi overgangsst\u00f8nad<\/b><\/h2>\n

Pe\u0142na stawka \u2013 2,25-krotno\u015b\u0107 grunnbel\u00f8pet<\/b><\/h3>\n

Pe\u0142na wysoko\u015b\u0107 overgangsst\u00f8nad wynosi <\/span>2,25-krotno\u015b\u0107 grunnbel\u00f8pet (2,25G)<\/b> rocznie, co od 1 maja 2026 roku odpowiada kwocie <\/span>307 235 koron rocznie<\/b>, czyli oko\u0142o <\/span>25 603 koron miesi\u0119cznie brutto<\/b>. \u015awiadczenie podlega opodatkowaniu na zasadach og\u00f3lnych, jak zwyk\u0142y doch\u00f3d z pracy, a od jego wysoko\u015bci nie s\u0105 naliczane feriepenger (ekwiwalent za urlop).<\/span><\/p>\n

Redukcja \u015bwiadczenia w zale\u017cno\u015bci od dochodu<\/b><\/h3>\n

Overgangsst\u00f8nad jest \u015bwiadczeniem uzale\u017cnionym od dochodu. Rodzic mo\u017ce osi\u0105ga\u0107 doch\u00f3d do wysoko\u015bci po\u0142owy grunnbel\u00f8pet (0,5G) rocznie bez wp\u0142ywu na wysoko\u015b\u0107 \u015bwiadczenia \u2013 powy\u017cej tego progu (odpowiadaj\u0105cego w przybli\u017ceniu 5 423 koronom miesi\u0119cznie) \u015bwiadczenie jest redukowane o <\/span>45 \u00f8re za ka\u017cd\u0105 koron\u0119<\/b> dochodu przekraczaj\u0105cego ten pr\u00f3g.<\/span><\/p>\n

G\u00f3rny limit dochodu<\/b><\/h3>\n

Je\u015bli miesi\u0119czny doch\u00f3d pomno\u017cony przez dwana\u015bcie przekroczy oko\u0142o <\/span>715 000 koron rocznie<\/b>, prawo do wyp\u0142aty overgangsst\u00f8nad wygasa ca\u0142kowicie. Przy obliczaniu dochodu uwzgl\u0119dniane s\u0105 nie tylko zarobki z pracy, ale r\u00f3wnie\u017c inne \u015bwiadczenia z NAV, np. dagpenger czy sykepenger.<\/span><\/p>\n

Inne \u015bwiadczenia dost\u0119pne dla samotnego ojca<\/b><\/h2>\n

St\u00f8nad til barnetilsyn \u2013 dofinansowanie koszt\u00f3w opieki nad dzieckiem<\/b><\/h3>\n

Niezale\u017cnie od prawa do overgangsst\u00f8nad, samotny rodzic, kt\u00f3ry musi powierzy\u0107 opiek\u0119 nad dzieckiem innej osobie ze wzgl\u0119du na prac\u0119 zarobkow\u0105, mo\u017ce ubiega\u0107 si\u0119 o <\/span>st\u00f8nad til barnetilsyn<\/b> \u2013 dofinansowanie do udokumentowanych koszt\u00f3w opieki nad dzieckiem, wynosz\u0105ce 64% poniesionych wydatk\u00f3w do okre\u015blonego limitu. Od 1 lipca 2026 roku \u015bwiadczenie to co do zasady r\u00f3wnie\u017c ograniczono do okresu do uko\u0144czenia przez dziecko 14 miesi\u0119cy, z zachowaniem dotychczasowych wyj\u0105tk\u00f3w dla dzieci wymagaj\u0105cych szczeg\u00f3lnej opieki oraz dla rodzic\u00f3w pracuj\u0105cych w nietypowych godzinach.<\/span><\/p>\n

Utvidet barnetrygd \u2013 rozszerzony zasi\u0142ek rodzinny<\/b><\/h3>\n

Samotny rodzic ma prawo do <\/span>utvidet barnetrygd<\/b>, czyli rozszerzonego zasi\u0142ku na dziecko, obejmuj\u0105cego dodatkow\u0105 kwot\u0119 wyp\u0142acan\u0105 tak, jakby rodzic wychowywa\u0142 o jedno dziecko wi\u0119cej ni\u017c w rzeczywisto\u015bci. To \u015bwiadczenie nie zosta\u0142o obj\u0119te reform\u0105 z 1 lipca 2026 roku i nadal przys\u0142uguje na dotychczasowych zasadach.<\/span><\/p>\n

Sm\u00e5barnstillegg \u2013 dodatek dla rodzin z ma\u0142ymi dzie\u0107mi<\/b><\/h3>\n

Samotni rodzice spe\u0142niaj\u0105cy warunki do pe\u0142nej overgangsst\u00f8nad oraz rozszerzonego zasi\u0142ku rodzinnego, maj\u0105cy dziecko w wieku od 0 do 3 lat, mog\u0105 dodatkowo otrzyma\u0107 niewielki dodatek miesi\u0119czny (sm\u00e5barnstillegg).<\/span><\/p>\n

Jak ustali\u0107, czy jeste\u015b \u201eenslig fors\u00f8rger\u201d w rozumieniu przepis\u00f3w<\/b><\/h2>\n

Wym\u00f3g faktycznej, samodzielnej opieki<\/b><\/h3>\n

NAV ocenia status samotnego rodzica na podstawie faktycznej sytuacji \u017cyciowej, a nie wy\u0142\u0105cznie formalnego stanu cywilnego \u2013 kluczowe jest to, czy rzeczywi\u015bcie samodzielnie sprawujesz codzienn\u0105 opiek\u0119 nad dzieckiem, bez wsp\u00f3lnego zamieszkiwania z drugim rodzicem dziecka lub nowym partnerem w spos\u00f3b przypominaj\u0105cy wsp\u00f3lne prowadzenie gospodarstwa domowego.<\/span><\/p>\n

Sytuacja rozstania rodzic\u00f3w a prawo do \u015bwiadczenia<\/b><\/h3>\n

W praktyce cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce rodzice ustalaj\u0105 opiek\u0119 naprzemienn\u0105 (delt bosted) \u2013 w takiej sytuacji \u017cadne z rodzic\u00f3w nie jest uznawane za sprawuj\u0105cego wy\u0142\u0105czn\u0105, samodzieln\u0105 opiek\u0119 w rozumieniu przepis\u00f3w o overgangsst\u00f8nad, co mo\u017ce wyklucza\u0107 prawo do \u015bwiadczenia dla obojga rodzic\u00f3w. Warto oceni\u0107 t\u0119 kwesti\u0119 indywidualnie, poniewa\u017c granica mi\u0119dzy opiek\u0105 naprzemienn\u0105 a przewa\u017caj\u0105c\u0105 opiek\u0105 jednego rodzica bywa w praktyce nieostra.<\/span><\/p>\n

Jak z\u0142o\u017cy\u0107 wniosek<\/b><\/h2>\n

Wniosek o overgangsst\u00f8nad, st\u00f8nad til barnetilsyn oraz inne powi\u0105zane \u015bwiadczenia sk\u0142ada si\u0119 elektronicznie za po\u015brednictwem portalu nav.no, korzystaj\u0105c z odpowiedniego formularza dla samotnych rodzic\u00f3w (s\u00f8knad om st\u00f8nad til enslig mor eller far). Do wniosku warto do\u0142\u0105czy\u0107 dokumentacj\u0119 potwierdzaj\u0105c\u0105 samodzieln\u0105 opiek\u0119 nad dzieckiem, np. potwierdzenie miejsca zamieszkania dziecka, ustalenia dotycz\u0105ce opieki (np. z fylkesmannen lub s\u0105du) czy inne dowody na to, \u017ce drugi rodzic nie sprawuje opieki na co dzie\u0144.<\/span><\/p>\n

Overgangsst\u00f8nad a ojcowie zagraniczni \u2013 kwestie sporne<\/b><\/h2>\n

Ustalenie ojcostwa i faktycznej opieki<\/b><\/h3>\n

W praktyce naszej kancelarii cz\u0119sto spotykamy si\u0119 z sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej ojciec \u2013 Polak, Ukrainiec, Turek czy obywatel innego kraju \u2013 ma trudno\u015bci z wykazaniem przed NAV, \u017ce rzeczywi\u015bcie samodzielnie sprawuje opiek\u0119 nad dzieckiem, zw\u0142aszcza gdy formalne ustalenia dotycz\u0105ce opieki nie zosta\u0142y jeszcze uregulowane s\u0105downie lub administracyjnie. Warto zadba\u0107 o odpowiedni\u0105 dokumentacj\u0119 tej sytuacji mo\u017cliwie wcze\u015bnie.<\/span><\/p>\n

Koordynacja z systemami zabezpieczenia spo\u0142ecznego w krajach EOG<\/b><\/h3>\n

Overgangsst\u00f8nad zosta\u0142 uznany przez EFTA-domstolen (Trybuna\u0142 EFTA) za \u015bwiadczenie rodzinne w rozumieniu unijnych przepis\u00f3w o koordynacji system\u00f3w zabezpieczenia spo\u0142ecznego, co ma znaczenie przy ocenie sytuacji rodzic\u00f3w przemieszczaj\u0105cych si\u0119 mi\u0119dzy Norwegi\u0105 a innymi krajami EOG, w tym Polsk\u0105. Zagadnienie to bywa skomplikowane i warto je oceni\u0107 indywidualnie, zw\u0142aszcza przy planowaniu przeprowadzki.<\/span><\/p>\n

Odmowa NAV i odwo\u0142anie<\/b><\/h3>\n

Je\u015bli NAV odm\u00f3wi przyznania \u015bwiadczenia \u2013 np. kwestionuj\u0105c, czy rzeczywi\u015bcie sprawujesz samodzieln\u0105 opiek\u0119 nad dzieckiem, czy dziecko spe\u0142nia warunek szczeg\u00f3lnej opieki, lub b\u0142\u0119dnie obliczy wysoko\u015b\u0107 \u015bwiadczenia \u2013 przys\u0142uguje <\/span>odwo\u0142anie (klage)<\/b>, kt\u00f3re co do zasady nale\u017cy z\u0142o\u017cy\u0107 w terminie <\/span>sze\u015bciu tygodni<\/b> od otrzymania decyzji.<\/span><\/p>\n

Kiedy warto skorzysta\u0107 z pomocy kancelarii prawnej<\/b><\/h2>\n

Reforma z 1 lipca 2026 roku istotnie skomplikowa\u0142a zasady przyznawania overgangsst\u00f8nad, dlatego warto rozwa\u017cy\u0107 pomoc prawnika, gdy:<\/span><\/p>\n